Akü (77 ürün)
Solar akü, güneş panellerinin gündüz ürettiği elektriği depolayarak gece, bulutlu havada ya da elektrik kesintisinde kullanmanızı sağlar. Güneş enerjisi sistemlerinde her gün dolup boşalan akülere dayanıklı, derin döngü yapısında aküler gerekir. EkoSolar'da jel aküler, kurşun karbon aküler, LiFePO4 lityum aküler ve ev tipi enerji depolama sistemleri ile akü izleme ve bağlantı aksesuarları yer alır. Bu rehber, ihtiyacınıza uygun güneş paneli aküsünü seçmenize ve akünüzden uzun süre verim almanıza yardımcı olmak için hazırlandı.
Solar Akü Çeşitleri: Hangisini Seçmeliyim?
| Akü türü | Öne çıkan özellik | Dikkat edilecek nokta | Uygun kullanım |
|---|---|---|---|
| Jel akü (12 V) | Bakım gerektirmez; ürünlerimizde %50 deşarjda 1200–1300 döngü | Ağırdır, %50'nin altına düzenli boşaltılmamalı, soğukta kapasitesi düşer | Bağ evi, küçük off-grid sistemler, bütçe öncelikli kurulumlar |
| Kurşun karbon akü | Negatif plakadaki karbon katkısıyla kısmi şarja daha dayanıklı, şarjı daha hızlı kabul eder | Kurşun esaslıdır; ağırlık ve deşarj sınırı jele benzer | Güneşin düzensiz olduğu, akünün her gün tam dolmadığı sistemler |
| LiFePO4 lityum akü (12,8 / 25,6 / 51,2 V) | Binlerce döngü, kapasitenin yaklaşık %90'ı kullanılabilir, hafif, dahili BMS | İlk alış maliyeti daha yüksektir; donma noktasının altında şarj edilmemelidir | Karavan, tekne, her gün yoğun kullanılan ev sistemleri |
| Enerji depolama sistemleri (51,2 V ve yüksek voltaj) | 5 kWh ve üzeri, duvar ya da kaset tipi, hibrit inverterle haberleşme | İnverter uyumu ve kurulum planlaması gerekir | Müstakil ev, iş yeri, kesintisiz yedekleme |
Jel ile lityum aküyü ayrıntılı karşılaştırmak için Enerji Depolama Sistemleri sayfamıza, jel akü modelleri ve bakımı için Jel Akü kategorimize göz atabilirsiniz. Araçlarda kullanılan sulu (marş) aküler kısa süreli yüksek akım için tasarlanır; güneş enerjisindeki günlük derin döngüye uygun değildir.
Güneş Paneli Aküsü Kaç Amper Olmalı?
Akü kapasitesini, güneşin olmadığı saatlerde harcayacağınız enerjiye göre seçin:
- Tüketimi hesaplayın: Gece çalışacak her cihazın gücünü (W) kullanım süresiyle (saat) çarpıp toplayın. Örnek: 10 W'lık 5 lamba × 5 saat = 250 Wh, 100 W'lık buzdolabı ortalama 8 saat = 800 Wh, diğer küçük cihazlar 150 Wh; toplam 1200 Wh.
- Sistem gerilimine bölün: 1200 Wh ÷ 12 V = 100 Ah.
- Kullanılabilir kapasiteye bölün: Jel akü için %50 → 100 ÷ 0,5 = 200 Ah; LiFePO4 için yaklaşık %90 → 1200 ÷ 12,8 ÷ 0,9 ≈ 105 Ah.
- Pay bırakın: İnverter kayıpları, bulutlu günler ve akünün zamanla kapasite kaybı için hesaplanan değerin biraz üzerinde bir akü seçin.
12 V, 24 V ya da 48 V? Genel bir kural olarak küçük sistemlerde (karavan, bağ evi) 12 V, orta büyüklükte 24 V, ev tipi ve 3 kW üzeri inverterli sistemlerde 48 V (51,2 V LiFePO4) tercih edilir. Gerilim yükseldikçe aynı güç için akım azalır; kablolar incelir, kayıplar düşer. Akü grubunun gerilimi, şarj kontrol cihazı ve inverterin giriş gerilimiyle aynı olmalıdır. Daha fazla örnek için Güneş Paneli Aküsü Nasıl Seçilir? yazımızı okuyabilirsiniz.
Akü Seri ve Paralel Nasıl Bağlanır?
Birden fazla akü, istenen gerilim ve kapasiteye ulaşmak için gruplanır. Seri bağlantıda bir akünün eksi (−) kutbu diğerinin artı (+) kutbuna bağlanır; gerilim toplanır, kapasite aynı kalır. Paralel bağlantıda artılar kendi aralarında, eksiler kendi aralarında birleştirilir; kapasite toplanır, gerilim aynı kalır.
- Aynı gruba yalnızca aynı marka, model, kapasite ve yaştaki aküleri bağlayın; yeni ve eski aküyü karıştırmayın.
- Bağlantı öncesi tüm aküleri ayrı ayrı tam şarj edin, kutup başlarını kılavuzdaki torkla sıkın.
- Seri bağlı kurşun asit ve jel akülerde aküler zamanla farklı gerilimlerde kalabilir. Akü dengeleyici bu farkı giderir ve grubun ömrünü korur.
- Lityum akülerde seri ve paralel bağlantı sınırları üreticiye göre değişir; BMS'in izin verdiği bağlantı sayısını ürün kılavuzundan kontrol edin.
Akü Ömrü Kaç Yıl? Ömrü Belirleyen Faktörler
Akü kataloglarında gördüğünüz 12 yıllık tasarım ömrü, akünün UPS gibi sürekli şarjda bekleyip nadiren boşaldığı kullanım içindir. Güneş enerjisi sisteminde akü her gün dolup boşalır; bu kullanımda ömrü yıl değil döngü sayısı belirler ve döngü sayısını da aşağıdaki etkenler belirler.
1. Deşarj derinliği (DoD)
Akü üreticilerinin de vurguladığı gibi ömrü belirleyen en önemli etken, akünün her döngüde ne kadar boşaltıldığıdır. Ritar DG12-100 jel akünün kataloğuna göre akü her seferinde tamamen boşaltıldığında 400 döngü, %50'ye kadar boşaltıldığında yaklaşık 1000 döngü, %30'a kadar boşaltıldığında yaklaşık 1800 döngü verir. Üstelik sığ kullanımda akü ömrü boyunca toplamda çok daha fazla enerji sağlar.
Aynı kural lityum akülerde de geçerlidir; yalnızca döngü sayıları çok daha yüksektir. Aşağıdaki üretici grafiğinde LiFePO4 bir akü %100 deşarjda yaklaşık 3000, %50 deşarjda yaklaşık 6800 döngüde kapasitesinin %60'ına iner.
2. Sıcaklık
Akü ömrü için ideal ortam yaklaşık 20–25 °C'dir. Sıcaklık yükseldikçe kimyasal yıpranma hızlanır: katalogdaki 12 yıllık bekleme ömrü 25 °C içindir ve sıcak ortamda belirgin şekilde kısalır; sıcakta bekleyen akünün kendi kendine boşalması da hızlanır. Soğukta ise kullanılabilir kapasite düşer; jel akü 0 °C'de kapasitesinin yaklaşık %83'ünü, −20 °C'de yaklaşık yarısını verir. Aküleri güneş almayan, havalandırılan ve donmayan bir yere yerleştirin; lityum aküleri 0 °C'nin altında şarj etmeyin.
3. Yanlış şarj: gerilim ve dolum hızı
- Şarj gerilimi: Jel aküler döngüsel kullanımda genellikle 14,2–14,4 V ile şarj edilir. Daha yüksek gerilim jelin kurumasına, düşük gerilim eksik şarja yol açar. Sıcaklık değiştikçe şarj geriliminin de ayarlanması gerekir; sıcaklık dengelemeli şarj cihazları bunu otomatik yapar.
- Dolum hızı (şarj akımı): Kurşun esaslı aküler için önerilen en yüksek şarj akımı genellikle kapasitenin %20'sidir (100 Ah akü için 20 A). Daha yüksek akımla hızlı doldurmak aküyü ısıtır ve yıpratır.
- Akü tipi ayarı: Şarj kontrol cihazında, akü şarj cihazında ya da hibrit inverterde akü tipinin (jel, AGM, lityum) doğru seçilmesi gerekir. Yanlış profil, yeni bir aküyü bile kısa sürede bozabilir.
4. Eksik şarj ve boş bekletme
Kurşun esaslı bir akü uzun süre yarı dolu ya da boş kalırsa plakalarında sülfatlanma başlar ve kapasitesi kalıcı olarak azalır. Aküyü mümkün olduğunca her gün tam doldurun; kullanılmayan aküleri dolu olarak saklayın ve depoda en geç altı ayda bir şarj edin. Tam dolum için akünün, çektiğiniz enerjinin yaklaşık 1,1–1,15 katı kadar şarj alması gerekir.
Akünüzün gerçekte ne kadar boşaldığını tahminle değil ölçerek takip etmek için Bluetooth/LCD ekranlı akü monitörü kullanabilirsiniz. Jel akülerin bakımı hakkında daha fazla bilgi için Jel Akülerin Ömrü Nasıl Uzatılır? yazımızı okuyabilirsiniz.
Akü Şarj Ekipmanları ve Aksesuarlar
- Güneşten şarj: Solar şarj kontrol cihazları ya da dahili şarj ünitesi olan hibrit inverterler.
- Şebekeden ya da jeneratörden şarj: Akü şarj cihazları ve şarjlı invertörler.
- İzleme ve koruma: Akü monitörü, seri bağlı akü grupları için akü dengeleyici ve Victron lityum aküler için BMS bağlantı kablosu.
Panel, inverter ve aküyü birlikte hazır bir sistem olarak almak isterseniz akülü ev paketlerimizi ve karavan paketlerimizi inceleyebilirsiniz.
Solar Akü Fiyatları
Solar akü fiyatları; akü türüne, kapasiteye (Ah ya da kWh), gerilime ve markaya göre değişir. Karşılaştırma yaparken yalnızca etiket fiyatına değil, akünün ömrü boyunca vereceği toplam enerjiye bakın: döngü sayısı ve kullanılabilir kapasite yüksek olan bir akü, ilk alışta daha pahalı olsa da depolanan her kWh için daha ekonomik olabilir. LiFePO4 akülerin jel akülere göre pahalı görünüp uzun vadede avantajlı olmasının nedeni budur. Güncel fiyatları aşağıdaki ürün listesinde görebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Solar akü kaç yıl gider?
Güneş enerjisi sisteminde akünün ömrünü yıl değil döngü sayısı belirler. Her gün şarj ve deşarj edilen bir jel akü, %50 deşarj sınırında kullanıldığında üretici verilerine göre yaklaşık 1000–1400 döngü, yani 2,5–4 yıl civarında hizmet verir; her gün tamamen boşaltılırsa (yaklaşık 400 döngü) bu süre bir yıl civarına iner. LiFePO4 lityum aküler binlerce döngü verdiği için çok daha uzun kullanılır. Yüksek sıcaklık ve yanlış şarj her iki türde de ömrü kısaltır.
Kataloglardaki 12 yıllık ömür ne anlama gelir?
Bu değer "tasarım ömrü" ya da "bekleme (float) ömrü"dür: akünün UPS gibi sürekli şarjda bekleyip nadiren boşaldığı kullanımda, yaklaşık 20–25 °C sıcaklıkta ulaşabileceği süredir. Her gün boşalıp dolan güneş enerjisi sistemlerinde geçerli değildir; orada ömür deşarj derinliğine, sıcaklığa ve doğru şarja bağlıdır.
Güneş paneli aküsü kaç amper olmalı?
Gece ya da güneşsiz saatlerde kullanacağınız enerjiyi (Wh) sistem gerilimine bölün, ardından kullanılabilir kapasite oranına bölün. Örneğin günde 1200 Wh için 12 V jel akü sisteminde 1200 ÷ 12 ÷ 0,5 = 200 Ah, 12,8 V LiFePO4 sistemde ise 1200 ÷ 12,8 ÷ 0,9 ≈ 105 Ah gerekir. İnverter kayıpları ve bulutlu günler için pay bırakmanızı öneririz.
Jel akü tamamen biterse ne olur?
Jel akü tamamen boşaldığında ve özellikle boş hâlde bekletildiğinde plakalarda sülfatlanma başlar, kapasite kalıcı olarak düşebilir. Üretici kataloglarında %100 deşarjda verilen döngü sayısı, %50 deşarjdakinin yarısından azdır (Ritar DG serisinde 400 döngüye karşı yaklaşık 1000). Akü bittiyse vakit kaybetmeden uygun gerilimle tam şarj edilmelidir.
Güneş paneli aküsüz çalışır mı?
Evet, şebekeye bağlı (on-grid) sistemler akü olmadan çalışır; ancak şebeke kesildiğinde güvenlik gereği enerji vermezler. Gece kullanım, elektrik kesintisinde yedekleme ya da şebekenin olmadığı yerler (off-grid) için akü gerekir.
Farklı marka ya da yaştaki aküler birlikte bağlanabilir mi?
Önerilmez. Aynı gruptaki aküler farklı iç direnç ve kapasiteye sahip olursa biri fazla şarj olurken diğeri eksik kalır; bu durum tüm grubun ömrünü kısaltır. Seri ve paralel gruplarda aynı marka, model, kapasite ve yaştaki aküleri kullanın.